Reptielenbrein, Oerbrein, Hersenstam
Zoogdierbrein, Emotiebrein, Limbisch systeem
Mensenbrein, Denkbrein, Neocortex
Veroudering is een natuurlijk proces
De Romeinse keizer en filosoof Marcus Aurelius schreef dat we de dood niet moeten vrezen, maar moeten beschouwen als een natuurlijk onderdeel van het leven. Zoals tanden krijgen, volwassen worden of grijs haar krijgen, hoort ook het sterven bij het natuurlijke verloop van het menselijk bestaan.
Dementie: wanneer het brein ziek wordt
Soms verloopt de ouderdom echter niet geleidelijk, maar wordt deze gekenmerkt door ernstige achteruitgang van het verstandelijk functioneren. Dan spreken we van dementie.
Dementie is een verzamelnaam voor hersenziektes waarbij functies als geheugen, taal, oriëntatie en probleemoplossend vermogen verslechteren. Het is géén normaal onderdeel van veroudering.
De bekendste en meest voorkomende vorm is:
De ziekte van Alzheimer (ongeveer 70% van de gevallen): begint vaak met geheugenverlies.
Andere vormen zijn onder andere:
Vasculaire dementie, veroorzaakt door stoornissen in de doorbloeding van de hersenen, zoals bij een beroerte of hersenbloeding.
Bejegening van mensen met dementie
In haar boek “De dag door met dementie” geeft geriatrisch specialist Anneke van der Plaats waardevolle adviezen voor de omgang met mensen die lijden aan dementie. Haar uitgangspunt is helder: hoe we met deze mensen omgaan, maakt een wereld van verschil.
Wat helpt:
Corrigeren werkt averechts – verbeteringen zorgen vaak alleen voor verwarring of frustratie.
Boos worden is uit den boze – woede roept angst op, niet inzicht.
Empathie doet wonderen – meebewegen met de belevingswereld van de ander.
Laat OMA thuis – Oordelen, Meningen en Adviezen dragen meestal niet bij aan verbinding.
De sleutel ligt in begrip, geduld en nabijheid. Mensen met dementie voelen vaak beter dan ze begrijpen, en reageren sterk op toon, mimiek en sfeer.
Tot slot
De neergang van het brein is een gevoelig onderwerp, dat raakt aan wie we zijn. Hoewel dementie ingrijpend is, zowel voor degene die het treft als voor naasten, kan een menswaardige benadering veel verschil maken. Door het brein en de persoon met respect en warmte tegemoet te treden, houden we ook in kwetsbaarheid verbinding met wie iemand is – en was.
