“Ik moet maandag weer naar school,” zucht mijn kleindochter sip.
“Dat is toch fijn,” zeg ik, “nieuwe dingen leren!”
“Dat wel,” antwoordt ze, “maar het is zo saai op school.”
Dit gesprek, vlak voor de meivakantie, raakte me. Een paar weken eerder moest ze zelfs worden opgehaald omdat ze zich niet lekker voelde – en eenmaal op school zag ik weer die klassieke klasopstelling. Een opstelling die honderd jaar geleden is bedacht voor efficiënte ‘kennisoverdracht’ aan grote groepen.
Maar hier zit een probleem: kennis kan helaas niet zomaar worden overgedragen. Het is geen kwestie van mond open en “kennis erin gieten.” Kennis kan alleen echt eigen worden gemaakt als de persoon dat zélf wil, als de ontvanger openstaat om te leren. Hetzelfde geldt voor vaardigheden: die ontwikkel je pas als je er zelf de wil toe hebt. Van nature streven we allemaal naar kennis, maar alleen dat waarvoor we openstaan, wordt ook echt opgeslagen.
Leren is een feestje, geen lawine van data
Echt leren is hard werken, een proces van actief oefenen en zelfwerkzaamheid.
Daarbij komt nog een andere menselijke eigenschap: we zijn kuddedieren, we willen dingen samen doen.
Dus, waarom laten we leerlingen niet samenwerken aan opdrachten die aansluiten bij hun natuur? Dan doen ze het graag, vinden ze het leuk! Organiseer groepjes met verschillende taken, maak van leren een feestje! Voeg een beetje competitie toe, want mensen halen graag het beste uit zichzelf, vooral als iets bij hen past. Wanneer kennis op deze manier wordt aangeboden, maakt de leerling het met plezier eigen, en dan… dan gaat hij of zij graag naar school.
Als je praat met leerlingen, studenten en eigenlijk iedereen, hoor je steeds hetzelfde: het is belangrijk voor hun geluk dat ze dingen met plezier doen, dat ze worden geprikkeld en hun volle aandacht vragen om iets moois te creëren. Onbewust zien we dit principe als ideaal voor onderwijs, werk en ontspanning, zelfs als we het niet direct zo benoemen.
Dit verhaal wil ik vertellen, ontkiemt in ’s Hertogenbosch en ontwikkelt in Breda.
De Goldbergmachine: Een voorbeeld van inspirerend leren
Dit is het verhaal dat ik wil vertellen, een idee dat ontkiemde in ’s Hertogenbosch en zich verder ontwikkelde in Breda. Tijdens een wandeling over de afdeling elektrotechniek in Breda zag ik een bijzonder machientje staan. Ik raakte in gesprek met een collega en leerde dat het een project was van studenten voor een open dag, om aspecten van hun opleiding op een creatieve manier te laten zien. Het was gebaseerd op de gedachte van R.L. Goldberg, en we hebben het een Goldbergmachine genoemd.
Maar wat is nu precies een Goldbergmachine?
Rube Goldberg Biography
Rube Goldberg (1883-1970) was a Pulitzer Prize winning cartoonist, sculptor, and author.
Through his “INVENTIONS”, Rube Goldberg discovered difficult ways to achieve easy results. His cartoons were, as he said, symbols of man’s capacity for exerting maximum effort to accomplish minimal results. Rube believed that there were two ways to do things: the simple way and the hard way, and that a surprisingly number of people preferred doing things the hard way.
Rube Goldberg’s work will endure because he gave priority to simple human needs and treasured basic human values. He was sometimes skeptical about technology, which contributed to making his own mechanical inventions primitive and full of human, plant, and animal parts. While most machines work to make difficult tasks simple, his inventions made simple tasks amazingly complex.
Fotomaak machine
As you sit on pneumatic cushion (A), you force air through a tube (B) which starts ice boat (C), causing lighted cigar butt (D) to explode balloon (E). Dictator (F), hearing loud report, thinks he’s been shot and falls over backward on bulb (G), snapping picture!
Als je op een luchtkussen gaat zitten (A), pers je lucht door slang (B) die een ijsboot (C) in beweging brengt, waardoor de brandende sigaar (D) tegen de ballon gedrukt wordt die daardoor ontploft. Dictator (F), die de knal hoort, denkt dat hij is doodgeschoten en valt daardoor op blaasbalg (G), waardoor de foto genomen wordt.