Ontdek jezelf · Ons brein
Mens in wording,
in beeld
Je brein helpt je om te overleven, voelen, denken en keuzes te maken. Dat gebeurt niet altijd tegelijk of in dezelfde volgorde. Soms reageer je eerst en denk je pas daarna na.
Goed om te weten
Het model van drie breindelen is een eenvoudige manier om gedrag uit te leggen. Je brein bestaat in werkelijkheid niet uit drie losse vakken. De verschillende gebieden werken voortdurend samen.
Toch helpt dit model je om jezelf beter te begrijpen: waarom je soms automatisch reageert, sterke emoties voelt en daarna pas rustig nadenkt.
Een handige manier om dit uit te leggen is met drie delen van je brein.
1. Je hersenstam
Je hersenstam of overlevingsbrein regelt automatisch belangrijke lichaamsfuncties, zoals ademhalen, je hartslag en je lichaamstemperatuur.
Het zorgt ook voor snelle reacties bij gevaar. Je kunt dan:
- vluchten;
- vechten;
- bevriezen;
- snel iets pakken of wegduiken.
Je hoeft daar meestal niet eerst over na te denken.
2. Je emotionele brein
Je emotionele brein heeft te maken met gevoelens, motivatie, herinneringen en contact met andere mensen.
Het zorgt ervoor dat je bijvoorbeeld:
- blij wordt als iets lukt;
- bang wordt voor gevaar;
- boos reageert als iets oneerlijk voelt;
- iemand mist van wie je houdt.
Emoties kunnen heel sterk zijn. Ze zetten je vaak snel aan tot actie.
3. Je denkende brein
Je denkende brein helpt je om rustig na te denken en keuzes te maken. Hiermee kun je:
- plannen maken;
- problemen oplossen;
- leren;
- jezelf vragen stellen;
- nadenken over de gevolgen van je gedrag.
Bijvoorbeeld: “Wat gebeurt er als ik dit nu zeg?” of “Welke keuze past bij mij?”
Waarom reageer je soms zo snel?
Als je moe, boos, bang of gestrest bent, kan je emotionele brein sneller reageren dan je denkende brein. Je zegt of doet dan misschien iets voordat je goed hebt nagedacht.
Een korte pauze kan helpen. Even ademhalen, afstand nemen of tot tien tellen geeft je denkende brein tijd om mee te doen.
Wat heb jij hieraan?
Je bent niet “raar” als je soms impulsief reageert. Je brein is nog volop in ontwikkeling. Het leert steeds beter om gevoelens, automatische reacties en verstand met elkaar te laten samenwerken.